نشست دوحه؛ از تقویت امید به صلح تا تضعیف مشروعیت حکومت

نشست بین‌الافغانی که در روزهای یکشنبه و دوشنبه این هفته در دوحه؛ پایتخت قطر میان جهره‌های سیاسی و نمایندگانی از رسانه‌ها، جامعه مدنی و چند مقام حکومتی و با حضور نمایندگان ارشد طالبان برگزار شد، با صدور قطعنامه‌ای ۸ ماده‌ای به‌کار خود پایان داد.

طرف‌های مذاکره‌کننده در پایان این نشست قطعنامه‌ای صادر کردند که در آن از کاهش خشونت و جنگ صحبت شده‌است.

شرکت‌کنندگان کنفرانس بین‌الافغانی صلح در قطعنامه پایانی خود همچنین بر این‌‌که طرف‌های درگیر جنگ به‌جای به‌کارگیری ادبیات تهدید، انتقام‌جویی و جنگ‌ در بیانات رسمی خویش، از زبان ملایم استفاده کنند، توافق کردند.

در بخشی از این قطعنامه آمده‌است که مردم افغانستان قربانیان اصلی جنگ هستند. شرکت‌کنندگان در این کنفرانس برای فراهم‌کردن زمینه‌ای مساعد جهت مذاکرات موثر بین‌الافغانی به‌منظور تامین صلح علاوه بر موارد فوق ضروری می‌دانند که از گفتگوهای جاری میان امریکا و طالبان در قطر حمایت شود و آن را در امر پایان‌دادن «جنگ تحمیلی» در افغانستان مؤثر و مثبت تلقی نمایند.

این سومین نشست «بین‌الافغانی» بود که این‌بار با میزبانی آلمان و قطر در دوحه برگزار شد. پیش از این نخستین نشست «بین‌الافغانی» در ۱۶ دلو سال گذشته و نشست دوم در ۷ جوزای امسال در مسکو؛ پایتخت روسیه برگزار شده‌بود.

نشست سوم از لحاظ ترکیب و تنوع، مثبت ارزیابی شده‌است. چهره‌های فعال رسانه‌ای نیز در آن حضور داشتند. از سوی دیگر نقش زنان که در نشست‌های قبلی بحث‌برانگیز بود این‌بار پررنگ‌تر بود.

هرچند تعدادی از مقام‌های عالی‌رتبه حکومتی هم در این نشست حضور داشتند؛ ولی به‌گفته مقامات برگزار‌کننده نشست بین‌الافغانی دوحه، این افراد به‌عنوان شخصیت‌های مستقل به این نشست آمده‌‌بودند و آن‌چه مطرح‌ کردند، لزوما بیانگر دیدگاه‌های حکومت افغانستان نبود.

حکومت پیش از این گفته‌بود که در نشست دوحه حضور نخواهد یافت؛ اما نادر نادری که از افراد نزدیک به اشرف‌غنی شمرده می‌شود در این نشست حضور داشت. متین بیگ؛ رییس ارگان‌های محلی و شهرزاد اکبر؛ معاون شورای امنیت نیز از آدرس حکومت و از افراد همسو با آقای غنی در این نشست حضور داشتند.

اما از نیمه دوم حکومت با رهبری عبدالله عبدالله؛ رییس اجرایی، کسی در نشست دوحه حضور نداشت.

با این حال، آقای عبدالله گفت که امیدوار است نشست «بین‌الافغانی» دوحه منجر به مذاکره حکومت و طالبان شود.

با عنایت به گفته‌های آقای عبدالله اگر این نشست، چنین امکانی را فراهم کند که دشمنان خونی ۱۸ ساله پشت یک میز حرف از صلح و پایان جنگ بزنند، چانس دستیابی به یک صلح نسبتا فراگیر در کشور دور از دسترس نخواهد بود؛ هرچند در این میان، طالبان بعد از مرگ ملاعمر به چندین شاخه تقسیم شده‌اند و از سوی دیگر، حضور بحث‌برانگیز داعش در شمال و جنوب کشور همچنان خبر از ادامه سریال جنگ در افغانستان دارد.  

از سوی دیگر، اینکه شاخه‌های انشعابی طالبان که از زیر چتر ملاهبت الله خارج شده‌اند چقدر تمایل به صلح با حکومت افغانستان و امریکا دارند روشن نیست.

اخیرا اداره بازرس ویژه امریکا در امور بازسازی افغانستان گفته‌است که صلح با طالبان به معنی پایان جنگ در افغانستان نیست. این ادعای سیگار نشان می‌دهد گروه‌هایی مثل داعش و گروه‌های تروریستی کوچک‌ دیگر همچنان به‌عنوان ادامه‌دهندگان جنگ در افغانستان حضور خواهند داشت.

در این میان، سومین دور نشست «بین‌الافغانی» در دوحه در حالی پایان یافت که از ابتدا تا حالا حکومت در این نشست‌ها نقش مؤثری ایفا نکرده‌است. طالبان نیز حکومت افغانستان را «دست‌نشانده» خوانده و از گفتگوی مستقیم با ‌آن خودداری می‌کنند؛ اگرچه حکومت بارها خواستار گفتگو با طالبان شده و همچنان به تحقق این هدف، امیدوار است.

سلام رحیمی که به‌تازگی به‌عنوان وزیر دولت در امور صلح تعیین شده، در ارزیابی خود از نشست دوحه گفته‌است که این نشست بین الافغانی، گامی بلند در مسیر درست صلح است.

آقای رحیمی در صفجه فیسبوک‌‌اش نوشته‌است: «تفاهم‌های حاصل‌شده در این نشست، امیدواری را برای استقرار صلح افزایش می‌دهد. تعهد به حفظ حقوق شهروندان، به‌خصوص زنان، نقطه عطف مهمی در این روند می‌باشد. کار همه اشتراک‌کنندگان در این نشست قابل قدر است.»

این در حالی است که خود آقای رحیمی، به دلیل مخالفت طالبان، نتوانست در کنار دیگر مقام‌های دولتی در نشست دوحه، حضور یابد.

صدیق صدیقی؛ سخنگوی ریاست جمهوری هم در نشست مطبوعاتی‌اش در رابطه با نشست «بین‌الافغانی» دوحه گفت: «در نشست دوروزه قطر میان افغان‌ها و طالبان موارد بسیار عمده مطرح شده‌است. کاهش جنگ، دست‌کشیدن از کشتار غیر‌نظامیان بحث شده‌است.»

مردم همچنین دغدغه نبود حکومت که از آن به‌عنوان یک طرف اصلی جنگ و صلح یاد می‌شود ناراضی هستند.

از دید ناظران،‌ عدم حضور حکومت در نشست‌های صلح، چالشی در برابر مشروعیت حکومت آقای غنی محسوب می‌شود و آن را تضعیف خواهد کرد. این‌که حامیان حکومت افغانستان چه موقفی در قبال عدم پذیرش نمایندگان حکومت در میز مذاکراه از سوی طالبان در پیش می‌گیرند، روشن نیست؛ ولی آنچه عملا جریان دارد، این است که امریکا که حامی اصلی حکومت وحدت ملی است، هفتمین دور گفتگوهایش را با نمایندگان ارشد طالبان علیرغم غیبت حکومت در این روند، ادامه می‌دهد.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *