خروج امریکا از سوریه و هراس متحد استراتژیک در کابل

ترامپ، عهدشکنی کرد؛ این تصوری شایع نه‌تنها در میان کردهای سوریه؛ بلکه حتی از منظر بسیاری از متحدان و هم‌حزبی‌های رییس جمهوری امریکا در درون دستگاه سیاسی آن کشور است. اخیرا مجلس نمایندگان کنگره امریکا با اکثریتی قابل توجه به بیانیه‌ای رأی داد که از تصمیم ترامپ برای خروج نظامیان امریکایی از سوریه که راه را برای تجاوز نظامی ترکیه هموار کرد، انتقاد می‌کند. اکثریت مجلس نمایندگان کنگره امریکا در اختیار دموکرات‌ها است؛ اما بیانیه مورد اشاره با ۳۵۴ رأی موافق و تنها ۶۰ رأی مخالف تصویب شد؛ چیزی که نشان می‌دهد حتی نمایندگان جمهوری‌خواه هم با ترامپ در این تصمیم، همسو و همصدا نیستند.

اما این همه ماجرا نیست. تصمیم ترامپ و استفاده فرصت‌طلبانه ترکیه از آن برای تجاوز نظامی به شمال سوریه، خشم و انتقاد و واکنش منفی طیف‌ وسیعی از دولت‌ها، ملت‌ها و سازمان‌ها را در سراسر جهان برانگیخته‌است. افغانستان هم که میزبان هزاران نظامی امریکا و چندین پایگاه بزرگ آن کشور است نیز از این قاعده مستثنی نبود.

رویا رحمانی؛ سفیر افغانستان در واشنگتن گفت که خروج نا به‌هنگام نیروهای امریکایی از شمال سوریه، سؤال‌هایی را درباره تعهد امریکا نسبت به افغانستان به‌وجود آورده‌است.

خانم رحمانی که روز چهارشنبه، ۲۴ میزان در شورای اتلانتیک در واشنگتن صحبت می‌کرد،‌ خواستار ادامه همکاری‌ پایدار امریکا در افغانستان شد.

او از امریکا ‌خواست که به‌عنوان یک متحد ۱۸ ساله خود به افغانستان نگاه کند.

این دیپلمات افغان از خروج نیروهای امریکایی از شمال ‌شرق سوریه ابراز نگرانی کرد و گفت که این خروج سؤال‌هایی را در مورد تعهد امریکا نسبت به افغانستان به میان آورده‌است.

او افزود: «خروج ناگهانی نیروهای امریکایی از سوریه؛ جایی که این نیروها مدت زیادی را با داعش برای یک سوریه دموکراتیک مقابله کردند، سؤال‌های زیادی را در مورد تعهد امریکا برای ماندن در افغانستان خلق کرده‌است.»

موضع‌گیری خانم رحمانی به نحو کم‌سابقه‌ای صریح و عریان بود. او ترس و تردیدش نسبت به پایبندی امریکا بر تعهدات روشن‌اش با حکومت افغانستان را پنهان نکرد و با اشاره به مورد سوریه، از آینده اتحاد استراتژیک میان کابل و واشنگتن، ابراز نگرانی کرد.

نگرانی‌های خانم رحمانی نشان می‌‌دهد که تصمیم ترامپ، به‌شدت روی چشم‌انداز همکاری راهبردی کابل – واشنگتن در بلندمدت، تأثیر گذاشته و سران کابل را نیز به این‌که رییس جمهوری امریکا در نهایت، روزی پشت کابل را در برابر طالبان، خالی کند، نگران کرده‌است.

با این حال، به نظر می‌رسد که این نگرانی برای متحد به اصطلاح استراتژیک امریکا در کابل، حتی بسیار زودتر از تصمیم ترامپ درباره سوریه، شروع شده‌بود. به‌عنوان نمونه، وقتی ترامپ، روند صلح دوجانبه امریکا- طالبان را بدون اعتنا بر حق و حریم حاکمیت ملی افغانستان به عنوان «مالک و مدیر» این پروسه، کلید زد و حتی تا آستانه امضای توافق نهایی با طالبان نیز پیش رفت، نشان داد که اتحاد امریکا با افغانستان، ابدی و پایان‌ناپذیر نیست و آنچه روی کاغذ آمده، به‌سرعت می‌تواند رنگ ببازد و بی‌اعتبار شود.

در مراحل مختلف گفتگوهای صلح، تنش‌های سنگینی که در برخی مقاطع در روابط کابل و واشنگتن بروز می‌کرد هم نشان می‌‌داد که کابل، پیام واقعی واشنگتن را دریافته و نسبت به فروپاشی بنیان‌های اتحاد به اصطلاح استراتژیک‌اش با امریکا بیمناک است.

با این وجود، زمانی که پروسه امریکایی صلح، شکست خورد و ترامپ با چند توییت پیوسته، همه‌چیز را ضرب صفر کرد، برق امید نیز از چشمان سران کابل برجهید و ترس و تردید و هول و هراس از فروپاشی اتحاد استراتژیک، جای خود را به ادبیات سیاسی سازشکارانه و محافظه‌کارانه پیشین داد؛ چیزی که به نظر می‌رسد برای برگزاری انتخابات و مدیریت تحولات پیرامون آن، هم برای کابل و هم برای واشنگتن، تا حدود زیادی ضروری و اجتناب‌ناپذیر می‌نمود.

با این حال، تصمیم ترامپ در خروج آخرین نظامیان امریکایی در سوریه و بلافاصله پس از آن، لشکرکشی بی‌رحمانه ارتش قدرتمند ترکیه به‌منظور سرکوب کردهایی که زمانی متحدان متعهد واشنگتن در نبرد چندلایه سوریه علیه داعش، و از استوانه‌های بازدارنده امریکا برای جلوگیری از سلطه سراسری دولت دمشق، روسیه و ایران بر همه مناطق آن کشور محسوب می‌شدند، یک‌بار دیگر، ترس و هراس متحد استراتژیک واشنگتن در کابل را برانگیخت.

افزون بر این، ترامپ بارها و به‌صورت مکرر، اعلام کرده‌است که نیروهای امریکایی را از جنگ‌های مضحک در خاورمیانه بیرون می‌کشد. او به‌طور مشخص، به جنگ افغانستان، اشاره کرده و گفته‌است که حضور این نیروها در افغانستان، بیش از حد طولانی شده و آن‌ها باید به خانه بازگردند و کشور خودشان را بسازند.

با این حساب، مشخص است که از نظر ترامپ، اتحاد استراتژیک با کابل، بی‌معنی است و او دیر یا زود آن را نیز همانند دیگر مأموریت‌هایی که پیش از او شروع شده‌بود، به‌عنوان «میراث اوباما» دور خواهد ریخت. پس کابل باید پیش از آن‌که به سرنوشت غم‌انگیز کردهای سوریه، دچار شود برای دوران پساامریکا در پی زوال اتحاد استراتژیک با واشنگتن، تدبیری بیاندیشد.  

مطالب مرتبط