چه کسی نتایج انتخابات را به گروگان گرفته‌است؟

در حالی که بیش از یک‌ماه از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری می‌گذرد، هنوز حتی مشخص نیست که نتایج «ابتدایی» چه زمانی اعلام می‌شود؛ این در شرایطی است که از دید شماری از تحلیل‌گران، خود نتایج ابتدایی می‌‌تواند زمینه‌ساز یک سیر سریالی از بن‌بست‌ها و بحران‌های تازه باشد و پس از آن، معلوم نیست که چند هفته یا ماه دیگر باید منتظر ماند تا طرف‌های درگیر تنش با دخالت مراجع داخلی و خارجی، به توافقی برای تقسیم یا واگذاری قدرت دست یابند.

در این میان، کمیسیون رسیدگی به شکایات انتخاباتی از کمیسیون انتخابات خواسته تا فیصله‌های این نهاد را عملی و تقویم انتخاباتی را به درستی اجرا کند.

این کمیسیون از احتمال تاخیر دوباره در اعلام نتایج ابتدایی انتخابات، ابراز نگرانی کرد.

قاسم الیاسی؛ منشی و سخنگوی کمیسیون شکایات انتخابات گفت تاخیر دوباره در اعلام نتایج ابتدایی برای مردم و کمیسیون رسیدگی به شکایات انتخاباتی قابل قبول نخواهد بود.

او گفت: «نقض تقویم انتخاباتی، نقض قانون است و نقض قانون مورد پذیرش نیست… کمیسیون انتخابات اعلام نتایج در ۲۳ عقرب را نقض نکند، اگر این دفعه نقض کند نسبت به این قضیه بی‌تفاوت نخواهیم ماند.»

انتخابات ریاست جمهوری در ششم میزان برگزار شد. قرار بود کمیسیون انتخابات در ۲۷ میزان نتایج ابتدایی آن را اعلام کند؛ اما اعلام نتایج به‌تاریخ ۲۳ عقرب به تعویق افتاد.

این در حالی است که روند بازشماری آرا، هنوز آغاز نشده و برای چند روز پیاپی به تاخیر افتاده‌است. با این حساب، پیش‌بینی می‌شود که حتی در تاریخ جدید هم کمیسیون قادر به اعلام نتایج ابتدایی نخواهد بود و به این ترتیب‌، هر روز بر ابعاد و دامنه بحران افزوده خواهد شد.

بسیاری از منتقدان، معتقد اند که تأخیر در اعلام نتایج انتخابات، دلایل فنی ندارد. شمارش کم‌تر از دو میلیون رأی آن‌هم را با استمداد از شرکت عریض و طویل آلمان درملاگ، رویدادی نیست که نیاز به‌ ماه‌ها زمان داشته‌باشد. بنابراین، پرسش این است که چه‌ کسی آرای مردم و نتایج انتخابات را به گروگان گرفته‌است.

فساد و فقدان ظرفیت

نظر عموم مردم این است که کمیسیون‌ انتخابات، نه ظرفیت برگزاری انتخاباتی مستقل و آزاد را داشت و نه اکنون و پس از انتخابات، توان غلبه بر فشارهای سنگین داخلی و خارجی را دارد. این کمیسیون در چند مورد، به وضوح نشان داده‌است که منفعل و ناکارآمد و کنش‌پذیر است و عمیقا مرعوب گرو‌ه‌های فشار، جریان‌های سیاسی، نامزدهای قدرتمند و از همه‌ مهم‌تر کانون مرکزی قدرت در ارگ ریاست جمهوری شده‌است.

کمیسیون رسیدگی به شکایات انتخاباتی نیز که اکنون سعی می‌کند با هشدار و فشار و تهدید و التیماتوم، همه مسؤولیت‌ها را بر کمیسیون انتخابات بار کند، در این زمینه بی‌تقصیر نیست. کمیسیونی که از جایگاه راهبردی دادگاه ویژه انتخاباتی برخوردار است و بیش از۴۰۰۰ شکایت دریافت کرده، علیرغم اسناد و مدارک متقن و محکمه‌پسند در زمینه تخطی و تخلف، از مواجهه با تیم‌های قدرتمند انتخاباتی، هراس دارد و نمی‌‌تواند اقتدار و استقلال مورد نیاز برای چنین نهادی را به‌خوبی به‌نمایش بگذارد.

این‌همه در حالی است که ظن فساد و زد و بندهای مافیایی پشت پرده هم می‌رود. ادعای هک‌شدن کمپیوترهای کمیسیون انتخابات و نیز شکسته‌شدن قفل مرکز اطلاعاتی کمیسیون انتخابات، رخداد‌هایی ساده‌ای نیست و بی‌تردید ریشه‌های نیرومندی در بازی‌های شبه مافیایی در پشت پرده انتخابات دارد.

روند صلح و فشارهای خارجی

صلح و انتخابات از ماه‌ها پیش، در برابر همدیگر قرار داشت. در حالی که امریکا مجدانه تلاش می‌کرد پیش از برگزاری انتخابات، با طالبان به نتیجه نهایی دست یابد، ارگ ریاست جمهوری، بر راه‌اندازی انتخابات و شکل‌گیری یک دولت مشروع  و «مقتدر» به‌عنوان پیش‌نیاز هرگونه مذاکره و توافق صلح تأکید می‌کرد. توییت ترامپ اما به یکباره همه‌چیز را به نفع ارگ تغییر داد و انتخابات بر صلح غلبه کرد. با این‌همه، در این اواخر بار دیگر تحرکات تازه‌ای پیرامون صلح، شکل گرفته که انتخابات و نتایج آن را تحت‌الشعاع قرار داده‌است. 

به‌ عقیده آگاهان، این تحرکات به‌ معنای آن است که دست‌های نیرومند خارجی اجازه نمی‌‌دهند انتخابات، روند عادی خود را طی کند و به نتیجه‌ای ملموس و مشخص برسد. تأخیرهای مکرر در اعلام نتایج ابتدایی و حتی شاید بهانه‌جویی‌های تیم‌های پیشتاز، تحت تأثیر فشارها و خط‌دهی‌های خارجی انجام می‌شود. 

در این میان، گروهی از آگاهان بد‌بین‌تر حتی معتقد اند که شاید هدف خارجی‌ها دامن‌زدن عمدی به تنش و تقابل بر سر شمارش آرا و نتایج انتخابات باشد تا در نهایت، یک بحران مدیریت‌شده به‌وجود آید و زمینه برای تشکیل دولت «موقت» یا «سرپرست» فراهم شود و به این ترتیب، صلح با طالبان به اولویت اصلی تبدیل گردد.

تیم‌های پیشتاز چه می‌خواهند؟

یکی دیگر از موانع در مسیر نهایی‌شدن روند انتخابات، خواسته‌های گوناگون و متضاد تیم‌های پیشتاز است. ضعف و انفعال و کنش‌پذیری کمیسیو‌ن‌های انتخاباتی، زمینه را برای زیاده‌خواهی و دخالت‌های پیوسته تیم‌های قدرتمند در روند شمارش آرا فراهم کرده‌است.

تیم ثبات و همگرایی به رهبری عبدالله عبدالله خواستار ابطال ۳۰۰ هزار رأی است و می‌گوید تا این اقدام صورت نگیرد، اجازه بازشماری آرا در ولایات را نمی‌دهد. تیم دولت‌ساز به رهبری اشرف‌غنی اما بر آغاز فوری و بی‌قید و شرط روند بازشماری تأکید می‌کند.

در چنین شرایطی، بعید به نظر می‌رسد که تقویم تجدیدشده انتخاباتی نیز در موعد مقرر، عملیاتی شود. به این ترتیب، انتخاباتی که آقای غنی باری با اطمینان و افتخار اعلام کرده‌بود، نتایج آن دو روز بعد از برگزاری، مشخص می‌شود، می‌رود تا چندماه طول بکشد؛ آن‌هم در شرایطی که کل آرای پاک و ناپاک آن، کم‌تر از دو میلیون است!

مطالب مرتبط

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *