آخرین بخت‌آزمایی عبدالله با کارت صلح

عبدالله با استفاده از امکان پیش‌آمده، سعی خواهد کرد تا دایره قدرت اشرف‌غنی را در زمینه صلح، محدود کند و به این ترتیب، با تقویت موقف خود، موازنه یکجانبه قدرت تصمیم‌گیری درباره صلح را به سود خود دگردیس کند. این امر به او کمک می‌کند تا اندکی از بار سنگین شکست و تحقیر تلخ ناشی از آن در برابر اشرف‌غنی بکاهد و یا آن را از نظرها پنهان کند.

شکست تلخ است؛ اما احساس تحقیر ناشی از شکست، تلخ‌تر و آزاردهنده‌تر؛ این همان حسی است که به نظر می‌رسد عبدالله عبدالله پس از پنج سال، عمیقا با آن درگیر است و در آخرین روزهای عمر حکومت وحدت ملی با اتخاذ موضع‌گیری‌های تند و نمایش کاراکتری جدی و انقلابی از خود، می‌خواهد اگر نتواند آن را جبران و پیامدهایش را مهار کند، دست‌کم آن را بپوشاند و پنهانش کند.

عبدالله عبدالله؛ رئیس اجرایی، روز یکشنبه در کابل، اشرف‌غنی؛ رئیس جمهوری را به نقض موافقت‌نامه حکومت وحدت ملی متهم کرد و گفت آقای غنی دست به رفتارهای «خودسرانه»  زده و زیر نام اصلاحات، به اعمال سلیقه شخصی پرداخته‌است.

او گفت رفتارهای اشرف‌غنی را بیش‌تر از این تحمل نخواهد کرد.

او گفت که هنوز نتایج انتخابات مشخص نشده و ارگ حق تصمیم‌گیری‌های یک‌جانبه را ندارد.

آقای عبدالله همچنین گفت برای مذاکره با طالبان در زمینه صلح، دسته انتخاباتی او، دارای شایستگی است چرا که چهره‌هایی از همه اقوام شامل آن است.

او همچنین اشرف‌غنی را به برخوردهای غیر قانونی در قبال جنرال عبدالرشید دوستم؛ معاون اول ریاست جمهوری متهم کرد و گفت در صورتی که آقای دوستم بخواهد بر سر کار خود در کابل برگردد، از وی حمایت می‌کند.

اگر به کارنامه و رفتار آقای عبدالله در برابر اشرف‌غنی در طول پنج سال گذشته نگاه کنیم، اگرچه موضع‌گیری‌های صریح علیه شریک دیگر قدرت‌ را از او کم ندیده‌ایم؛ اما بی‌تردید، این‌بار او از بی‌ملاحظه‌تر، تهاجمی‌تر، سازش‌ناپذیرتر و شالوده‌شکن‌تر ظاهر شده‌است.

بیشتر بخوانید:

این رویکرد تازه را اما هرگز نباید به حساب تغییر رفتار آقای عبدالله گذاشت و انتظار داشت که هشدارهای تند او به اشرف‌غنی در قبال تخطی وی از مفاد توافق‌نامه سیاسی منجر به تشکیل حکومت وحدت ملی و همچنین یکجانبه‌گرایی اقتدارگرایانه ارگ در حوزه صلح، سرآغاز اقدامات انقلابی عبدالله و همراهان او برای متوقف‌کردن اشرف‌‌غنی خواهد بود.

به نظر می‌‌رسد که این بار نیز هشدارهای عبدالله در حد هشدار باقی خواهد ماند؛ زیرا او نه شجاعت لازم برای اقدام را دارد و نه زمان کافی برای این امر باقی مانده‌است.

آقای عبدالله از همان آغازین روزهای تشکیل حکومت وحدت ملی، تابع تام و تمام تصمیم‌های امریکا و سفارت واشنگتن در کابل بوده‌است. او هر بار که سعی کرده اشرف‌غنی را به نقشه راه تعیین‌شده در توافقنامه سیاسی بازگرداند و از انحراف آگاهانه او از آن، جلوگیری کند، تحت فشارهای خارجی، مجبور به عقب‌نشینی شده‌است. در واقع، آقای عبدالله در همان ابتدا همه‌چیز را در برابر تماس تلفونی تعیین‌کننده باراک اوباما به غنی واگذاشت و از آن پس، جان کری، جان بس، جان آلن و جان‌های دیگر، او را از اقدام بیشتر به منظور اجرایی‌کردن مفاد توافق‌نامه سیاسی بازداشتند.

از این پس نیز عبدالله تا آن‌جا مجاز به مقاومت در برابر سیاست‌ها و تصمیم‌گیری‌های اشرف‌غنی در حوزه صلح خواهد بود که امریکا نیاز داشته‌باشد. به بیان دیگر، اگر واشنگتن به این نتیجه برسد که غنی مانعی در مسیر صلح امریکا با طالبان است، یکی از اهرم‌های مورد استفاده آن علیه ارگ ریاست جمهوری، عبدالله خواهد بود؛ اما این امر، از اهمیت ذاتی مواضع انقلابی عبدالله می‌کاهد و او را در حد تریبون واشنگتن در بازی صلح تنزیل می‌دهد.

با این حال، عبدالله با استفاده از امکان پیش‌آمده، سعی خواهد کرد تا دایره قدرت اشرف‌غنی را در زمینه صلح، محدود کند و به این ترتیب، با تقویت موقف خود، موازنه یکجانبه قدرت تصمیم‌گیری درباره صلح را به سود خود دگردیس کند. این امر به او کمک می‌کند تا اندکی از بار سنگین شکست و تحقیر تلخ ناشی از آن در برابر اشرف‌غنی بکاهد و یا آن را از نظرها پنهان کند.

طرح ایده لزوم بازگشت دوستم به دولت نیز بر همین دیدگاه، استوار است. آقای عبدالله می‌خواهد طیفی از نیروها، امکانات و اهرم‌های فشار را به هدف تضعیف قدرت اشرف‌غنی به کار بگیرد که یکی از آن‌ها جنرال دوستم است.

تبانی مصلحتی او با کرزی و ترکیبی نامتجانس از سیاستمداران غیر همفکر و با رویکردها، دیدگاه‌ها و گرایش‌های ناهمگن سیاسی و قومی علیه اشرف‌غنی در حوزه صلح هم بخشی دیگر از تلاش‌های عبدالله برای جبران گل‌‌های خورده در آخرین ثانیه‌های دقیقه ۹۰ بازی در برابر اشرف‌غنی است.

با این‌همه تصور می‌شود که او نه توان کافی برای جبران دارد و نه زمان کافی برای بازگشت به توافقنامه منسوخ سیاسی را.

 

مطالب مرتبط