ترامپ، افغانستان و جنگی که دیگر سودمند نیست

درباره جنگ افغانستان، وضعیت برای ترامپ، کاملا برعکس است. استفاده سیاسی و تبلیغاتی از شروع و ادامه این جنگ را اسلاف او – بوش و اوباما- برده‌اند و بیش از این، سودی در این جنگ برای برنده‌شدن ترامپ در انتخابات وجود ندارد. 

طولانی‌ترین جنگ تاریخ ایالات متحده، اگرچه ممکن است هنوز از نظر استراتژیست‌های نظامی و سیاسی آن کشور، حیاتی و تعیین‌کننده باشد؛ اما حداقل برای مردم امریکا دیگر محبوبیت و جذابیتی ندارد. تصویر منفی و مخدوشی که ترامپ از هزینه‌های اقتصادی جنگ افغانستان، ترسیم کرده، به تقویت این تصور، کمک فراوانی کرده‌است. بنابراین، برای ترامپ پایان‌دادن به این جنگ، یک اولویت محسوب می‌شود؛ زیرا او در موسم انتخابات، به رضایت حداکثری رأی‌دهندگان امریکایی نیاز دارد.

دونالد ترامپ روز سه شنبه در نطق سالانه خود در کنگره امریکا نیز بر پایان جنگ طولانی امریکا در افغانستان تاکید کرد و گفت که نیروهای امریکایی باید به خانه برگردند.

آقای ترامپ گفت که به خاطر شجاعت نیروهای امریکایی، پیشرفت‌های زیادی در جنگ افغانستان انجام شده‌ و مذاکرات صلح نیز ادامه دارد.

او افزود که مذاکرات صلح زمینه خروج نیروهای امریکایی از افغانستان را فراهم می‌کند و به طولانی‌ترین جنگ امریکا نیز نقطه پایان گذاشته می‌شود.

رییس ‌جمهوری امریکا با تاکید مجدد بر اظهارت قبلی‌اش گفت که نیروهای امریکایی می‌توانند از راه جنگ در افغانستان ‌پیروز شوند؛ اما نمی‌خواهند هزارها انسان کشته شوند.

او افزود :« من در پی آن نیستم که صدها هزار نفر از مردم افغانستان که خیلی از آن‌ها بی‌گناه هستند را بکشم. این همچنین کار ما نیست که به عنوان نیروی پولیس کشورهای دیگر عمل کنیم.»

بیشتر بخوانید:

دست کم دو نکته شاخص و برجسته در سخنان ترامپ درباره افغانستان، وجود داشت: یکی پایان‌‌دادن به جنگ طولانی امریکا و بازگشت نظامیان امریکایی به خانه، و دوم توانایی امریکا برای «پیروزی» در جنگ البته به قیمت کشته‌شدن هزاران نفر؛ چیزی که به باور او، امریکا از آن اجتناب کرد‌ه‌است. نکته دوم به معنای آن است که امریکا در افغانستان «پیروز» نشده؛ چون به تعبیر ترامپ، نخواسته هزاران نفر را بکشد. این استدلال در خدمت موضوع اول قرار می‌گیرد و پایا‌ن‌دادن به جنگی که در آن پیروزی وجود ندارد را توجیه می‌کند.

نکته اول اما همان چیزی است که ترامپ در آستانه انتخابات سرنوشت‌ساز ۲۰۲۰ به آن نیاز دارد. او می‌‌داند که مردم امریکا از پایان جنگ افغانستان حمایت می‌کنند؛ جنگی که به گفته ترامپ، سالانه نزدیک به ۵۰ میلیارد دالر هزینه برمی‌دارد و آن را باید مالیات‌دهندگان امریکایی تأمین کنند.

موضوع قابل تأمل این است که در اغلب موارد، این جنگ بوده که برنده‌شدن رؤسای جمهوری امریکا در انتخابات را تضمین کرده‌است؛ زیرا جنگ از یکسو، اقتدار و عظمت امریکا را به نمایش می‌گذارد و از جانب، حس شدید میهن‌پرستی امریکایی‌ها را تهییج می‌کند و ‌آن‌ها را به حمایت از رییس جمهوری برمی‌انگیزد که در مقام فرمانده کل قوا دستور حمله به یک کشور خارجی را صادر کرده‌است. جنگ در عین حال، حمایت لابی‌ قدرتمند جریان‌های طرفدار جنگ، کارخانه‌های عظیم تولید سلاح و صنعت نظامی ایالات متحده از رییس جمهوری جنگ‌سالار را در پی دارد.

بنابراین، رؤسای جمهوری امریکا به ویژه در آستانه دومین دوره ریاست جمهوری خود، سعی می‌کنند آتش جنگ را در یک کشور خارجی شعله‌ور کنند تا در پهنه انتخابات، شرایط را به نفع خود تغییر دهند.

بیشتر بخوانید:

در سال‌های گذشته، اگر رهبران امریکا نتوانسته‌اند در آستانه انتخابات، جنگ به راه اندازند، دست‌کم با توسل به اقداماتی که قدرت نظامی امریکا را به نمایش بگذارد و احساسات میهنی امریکایی‌ها را برانگیزد، سعی کرده‌اند سیاست‌های جنگ‌افروزانه را در دستور خود قرار دهند.

با این حال، درباره جنگ افغانستان، وضعیت برای ترامپ، کاملا برعکس است. استفاده سیاسی و تبلیغاتی از شروع و ادامه این جنگ را اسلاف او – بوش و اوباما- برده‌اند و بیش از این، سودی در این جنگ برای برنده‌شدن ترامپ در انتخابات وجود ندارد. بنابراین، او با درک درست از نگاه مردم کشورش به جنگ امریکا در افغانستان، وعده پایان آن را می‌دهد و به جنبش‌های ضد جنگ، کهنه‌سربازان، نظامیان درگیر نبرد در افغانستان و خانواده‌های آنان و نیز هزاران خانواده سربازان کشته و معلول‌شده در این جنگ، نوید پایان جنگ را می‌‌دهد. ضمن آن‌که این وعده، برای مالیات‌دهندگان امریکایی نیز محبوبیت وسوسه‌انگیزی دارد و می‌تواند آرای آن‌ها را به صندوق‌های ترامپ، سرازیر کند.

در این میان اما این تردید هم وجود دارد که با توجه به نفوذ عمیق لابی قدرتمند تولید‌کنندگان سلاح و جریان‌های جنگ‌افروز در سیاست ایالات متحده و نقش تعیین‌کننده آن‌ها در تعیین نتیجه انتخابات، پایان‌دادن به جنگ افغانستان، ممکن است برای پیروزی دوباره ترامپ در انتخابات ۲۰۲۰ کافی نباشد. به همین دلیل، شماری از ناظران و فعالان سیاسی در امریکا از جمله گروهی از اعضای کنگره آن کشور، معتقد اند که ترامپ در فصل انتخابات، امریکا را به سمت جنگ با ایران‌ هدایت می‌کند و از دید شماری از آن‌ها این جنگ با ترور جنرال قاسم سلیمانی، از هم‌اکنون کلید خورده‌است.

مطالب مرتبط