آیا روسیه امروز باید غرامت شوروی پیشین را بپردازد؟

پس از گذشت سه روز از سی و یکمین سالگرد تجاوز قشون سرخ شوروی به کشور، شماری از شهروندان، فعالان مدنی و نهادهای عدالت‌خواهی در کابل گردهم آمده و تجاوز شوروی را تقبیح کردند.

آنان تهاجم قشون سرخ شوروی را سرآغاز جنگ و تلفات انسانی و تخریب افغانستان دانسته و روسیه فعلی را به حمایت از گروه‌های تروریستی در کشور متهم کرده، گفتند که روسیه از شوروی سابق عبرت نگرفته و به حمایت از تروریزم در افغانستان می‌پردازد. معترضان همچنین از دولت روسیه خواهان پرداخت غرامت به قربانیان جنگ افغانستان شدند.

فعالان مدنی و اعضای نهادهای حامی صلح در کشور از شورای امنیت ملل خواستار توقف مداخلات خارجی در امور داخلی و قطع حمایت از گروه‌های تروریستی به خصوص «طالبان» از سوی روسیه شدند.

به گفته اشتراک‌کنندگان در این گردهمایی، روسیه و پاکستان به‌خاطر اهداف‌شان از گروه‌های تروریستی در پشت پرده حمایت می‌کنند و نمی‌گذارند روند گفتگوهای صلح در کشور به نتیجه برسد.

در همین حال، شماری از باشندگان و فعالان مدنی در ولایت بدخشان نیز در یک گرد همایی، ضمن تجلیل از ۲۶ دلو؛ روز خروج ارتش سرخ از کشور، روسیه را به حمایت از گروه‌های تروریستی متهم کردند.

بیشتر بخوانید:

قبل از اشغال هم جنگ بود
به گفته نصیراحمد اخترزی؛ رییس نهاد اراده و تغییر، افغانستان در پی حمله شوروی، متحمل خسارات زیاد مالی و جانی شده و اشغال افغانستان، سرآغاز جنگ، ویرانی و تخریب کشور شد.

اسدالله ولوالجی؛ آگاه سیاسی اما می‌گوید که قبل از هجوم شوروی و اولین حمله آن به هرات که در پی آن تعداد زیادی کشته شدند نیز جنگ در کشور وجود داشت و اکثر احزاب و جریان‌های سیاسی در کشتن و تخریب افغانستان هریک به اندازه‌ای نقش داشته‌اند و کسی آن را انکار کرده نمی‌تواند.

درخواست غرامت از روسیه امروز، منطقی نیست
فریدون سیلابی؛ رییس روند صلح افغانستان که در جمع معترضان صحبت می‌کرد، گفت که روسیه فعلی میراث‌دار اتحاد جماهیر شوروی است و باید به خانواده‌های قربانیان ناشی از حمله شوروی سابق، غرامت بپردازد.

اسدالله ولوالجی؛ آگاه سیاسی اما به خبرگزاری افق گفت: شوروی آن زمان بیش‌تر به خواست سران آن زمان کشور به افغانستان نیرو فرستاد، با آن‌هم پس از ترک افغانستان حدود ۱۰ میلیارد دالر قرض‌اش به افغانستان را بخشید و یک‌بار هم حدود ۴۰ هزار میل سلاح مختلف‌النوع به افغانستان کمک کرد؛ اما نمی‌توان گفت که این‌ها را به عنوان غرامت پرداخته‌است.

او افزود که شوروی آن‌زمان با روسیه فعلی از لحاظ جغرافیا و ایدیولوژی تفاوت دارد و خواست افغان‌ها مبنی بر پرداخت غرامت به خانواده‌های قربانیان جنگ از سوی روسیه، منطقی نیست.

در همین حال، گل‌محمد بلوچ؛ دیگر آگاه سیاسی هم می‌گوید که نباید از روسیه فعلی خواهان غرامت شد؛ چون شوروی آن‌وقت با روسیه فعلی فرق دارد. به باور او، این یک مساله حقوقی است و باید از سوی حکومت پی‌گیری شود؛ ولی حکومت این وسعت دید و توانایی را ندارد.

حامی تروریزم؟
شماری از فعالان مدنی و مسؤولین نهادهای عدالت‌خواه، آغاز تجاوز اتحاد جماهیر شوروی را یک «روز سیاه» و «تاریک» در تاریخ افغانستان می‌دانند. باور آن‌ها این است که کشورها و استخبارات منطقه، حامی تروریزم در کشور اند و اجازه نمی‌دهند صلح در کشور تامین شود.

نصیراحمد؛ رییس نهاد اراده و تغییر اعتقاد دارد که روسیه و پاکستان به‌خاطر اهداف‌شان از گروه‌های تروریستی در پشت پرده حمایت می‌کنند و تعدادی از سیاسیون نیز از سوی استخبارات بیگانه، پول می‌گیرند و مانع به نتیجه رسیدن مذاکرات صلح می‌شوند.

اسدالله ولوالجی و گل‌محمد بلوچ؛ از آگاهان سیاسی در کشور نیز معتقد اند که اکثر کشورها در افغانستان در پی حفظ منافع‌شان هستند به خصوص روسیه که در تقابل با امریکا قرار دارد، با استفاده از گروه‌های تروریستی و طالبان، گروه‌های اسلام‌گرا را تقویت کرده و بر ضد امریکا استفاده می‌کنند و امریکا را مشغول درگیری‌ در افغانستان می‌کنند تا منافع روسیه را در اطراف افغانستان حفظ کنند.

با این وجود، در شرایطی که امریکا مشغول نهایی‌کردن توافقنامه صلح با طالبان است، از نظر آگاهان، ارتباط یا حتی حمایت کشورهایی مانند روسیه از طالبان را نمی‌توان مصداق حمایت از تروریزم دانست؛ زیرا طالبان به زودی برای تشکیل دولت یا مشارکت در روند سیاسی جاری، وارد کارزار سیاسی می‌شوند و برچسپ تروریزم از آن گروه برداشته شده‌است.

مطالب مرتبط