امریکا متحد استراتژیک افغانستان یا هم‌پیمان صادق طالبان؟

هیچ تردیدی وجود ندارد که در پی امضای توافق‌نامه صلح میان امریکا و طالبان «اتحاد استراتژیک» کابل- واشنگتن، عمیقا آسیب دید‌‌ه‌‌است. امضای اعلامیه کابل با حضور وزیر دفاع امریکا و دبیر کابل ناتو، درست در روز امضای پیمان صلح امریکا و طالبان هم نمی‌تواند این آسیب را ترمیم کند؛ زیرا آنچه در پیمان صلح یادشده آمده‌است هیچ جایی برای بقا و دوام یک اتحاد راهبردی قابل تعریف میان کابل و واشنگتن باقی نمی‌گذارد.

امریکا بدون مشورت با افغانستان به عنوان متحد استراتژیک خود، به‌طور یکجانبه و در تراضی با طالبان تصمیم به خروج نیروهای خود از افغانستان گرفت، مسؤولیت «مبارزه با تروریزم» به جای نیروهای امنیتی افغانستان به عنوان هم‌پیمان امریکا بر عهده گروه طالبان گذاشته شده‌است. این در حالی است که طالبان هنوزهم در اسناد بین‌المللی یک گروه تروریستی محسوب می‌شود و امریکا پیش از توافق صلح برای سر رهبران ارشد آن گروه، جایزه تعیین کر‌ده‌بود! در متن توافق‌نامه صلح، حداقل ۱۶ بار نام «امارت اسلامی افغانستان» یاد شده، و این در حالی است که حتی یک‌بار نیز از حکومت افغانستان و جمهوری اسلامی افغانستان، ذکری به عمل نیامده‌است.

بدتر از همه این‌که به دنبال مخالفت اشرف‌غنی؛ رییس جمهوری با آزادی زندانیان طالبان، مایک پمپئو؛ وزیر خارجه امریکا می‌گوید که واشنگتن در تلاش است تا دولت افغانستان را وادار به رهایی ۵ هزار زندانی طالبان کند.

آقای پمپئو گفته‌است که تبادله زندانیان،‌ پیش از آغاز مذاکرت بین‌الافغانی بخشی از توافق‌نامه صلح امریکا و طالبان ‌است.

اشرف‌غنی؛ رییس‌ حکومت وحدت ملی اما یک‌روز پس از امضای توافق‌نامه صلح گفت که هیچ تعهدی برای رهایی زندانیان طالبان وجود ندارد. او همچنین تاکید کرد که صلاحیت رهایی زندانیان را دولت افغانستان دارد نه امریکا.

از سوی دیگر طالبان تاکید می‌کنند که ۵ هزار زندانی این گروه باید پیش از آغاز مذاکرات بین‌الافغانی که قرار است تا کم‌تر از ۱۰ روز دیگر آغاز شود، آزاد شوند.

ذبیح‌الله مجاهد؛ سخنگوی این گروه گفته‌است که در صورت آزاد نشدن این زندانیان، مذاکرات بین‌الافغانی نیز وجود نخواهد داشت.

این‌‌ها همه نشانگر آن است که «اتحاد استراتژیک» کابل- واشنگتن از نظر طرف امریکایی دیگر قابل اعتبار نیست و منقضی شده‌است.

مطالب مرتبط:

نیروهای خارجی باقی مانده در افغانستان

یکی از مهم‌ترین عرصه‌هایی که تعهد واقعی امریکا و هم‌پیمانانش را نسبت به اتحاد استراتژیک با کابل، ثابت می‌کند، ایستادن در کنار دولت و نیروهای امنیتی افغانستان در برابر دشمنان آن‌‌هاست؛ این در شرایطی است که طالبان رسما اعلام کرده‌اند که بر بنیاد توافق‌نامه صلح، دیگر علیه نیروهای خارجی نمی‌جنگند؛ اما به جنگ در برابر نیروهای دولتی‌، ادامه می‌دهند. امریکا نیز دقیقا بر اساس همان توافق‌نامه، هرگز در کنار نیروهای امنیتی افغانستان برای مقابله با طالبان نخواهد ایستاد. به این ترتیب، آیا «اتحاد استراتژیک» هنوزهم موضوعیت و اعتبار دارد؟

از سوی دیگر، متن و مفاد توافق‌نامه صلح نشان می‌دهد که امریکا با طالبان به مثابه یک دولت، توافق‌نامه امضا کرده‌است؛ نه یک گروه ستیزه‌جوی در حال جنگ با دولت مشروع افغانستان. بر پایه توافق‌نامه صلح، امریکا از طالبان انتظار دارد که با تروریزم مبارزه کنند. دونالد ترامپ گفته‌است که از این پس، طالبان تروریست‌ها را خواهند کشت. این یعنی کابل دیگر شریک راهبردی واشنگتن نیست؛ زیرا امریکا هم‌پیمان صادق طالبان است؛ طالبانی که هنوز حاضر نیستند دولت افغانستان را به رسمیت بشناسند و حتی با آن وارد مذاکرات بدون پیش‌شرط شوند، طالبانی که علیه نیروهای امنیتی رسمی افغانستان، اعلام جنگ داده‌اند، طالبانی که از دولت رسمی و نماینده مشروع افغانستان در عرصه بین‌المللی به عنوان «اداره کابل» یاد می‌کنند.

البته این امریکا است که به طالبان قدرت و مشروعیت و جسارت مورد نیاز برای اتخاذ چنین رویکردی را در برابر دولت افغانستان داده‌است. توافق امریکا با طالبان برای آزادی هزاران زندانی آن گروه از زندان‌های دولت افغانستان یکی از همان مواردی است که به شأن و جایگاه مستقل دولت افغانستان، لطمه وارد می‌کند، استقلال و حاکمیت ملی آن را صریحا نقض می‌کند و از دولت مستقر در کابل به‌طور ناموجهی سلب صلاحیت می‌کند.

واشنگتن اما بی‌هیچ اعتنایی به این موارد، رسما اعلام می‌کند که کابل را برای پذیرش آزادی هزاران زندانی طالبان، تحت فشار می‌گذارد؛ زیرا این بخشی از توافق صلح امریکا با طالبان است. بر این اساس، آیا شراکت راهبردی و اتحاد استراتژیک کابل- واشنگتن، هنوزهم معنا و مبنایی دارد؟

 

مطالب مرتبط