پیامدهای خروج سربازان امریکایی برای امنیت و ثبات در افغانستان

فرمان خروج دست‌کم ۲۰۰۰ سرباز امریکایی از افغانستان علیرغم مخالفت‌های گسترده مقام‌های سیاسی، فرماندهان نظامی و متحدان استراتژیک امریکا، و در میانه نگرانی عمیق دولت افغانستان، از سوی دونالد ترامپ صادر شد. این تصمیم به موجی از نگرانی در افغانستان و جهان دامن زده‌است.

بر بنیاد این فرمان، اگرچه هنوز ۲۵۰۰ نیروی امریکایی در افغانستان باقی می‌مانند؛ اما مسئولیت آن‌ها نه مبارزه با تروریزم و نه کمک به نیروهای امنیتی داخلی است؛ بلکه هدف از حفظ این میزان نیرو، حفاظت از سفارت امریکا در کابل و سایر اماکن دیپلماتیک و منافع استراتژیک ایالات متحده خواهد بود.

افزون بر فرماندهان نظامی، مقام‌های ارشد ناتو و کشورهای اروپایی و حتی متحدان اصلی ترامپ در حزب جمهوری‌خواه از جمله میچ مکانل؛ رییس سنای آن کشور، یکی دیگر از طرف‌هایی که بیش از دیگران، نگران است، دولت افغانستان می‌باشد.

کابل در واکنش به تصمیم تازه امریکا مبنی بر کاهش نیروهای خود در افغانستان اعلام کرد که «برای محو کامل گروه‌های تروریستی و جلوگیری از این‌که افغانستان به پایگاه امن این گروه‌ها مبدل نشود، این کشور به همکاری امریکا و نیروهای ناتو نیاز خواهد داشت».

صدیق صدیقی؛ سخنگوی ریاست جمهوری گفت، با آن‌که نیروهای افغان ظرفیت کافی برای تامین امنیت و رهبری عملیات‌های نظامی را کسب کرده‌اند؛ اما برای مقابله با گروه‌های تروریستی به همکاری امریکا و ناتو نیاز خواهند داشت.

آقای صدیقی تصریح کرد که برای دولت افغانستان، تداوم کیفی همکاری‌های مالی و سیاسی جامعه جهانی به هدف تحقق منافع مشترک و تأمین امنیت افغانستان و جامعه جهانی، مهم است.

اشرف‌غنی؛ رییس جمهوری نیز در گفتگوی تلفونی خود با کریستوفر میلر؛ سرپرست وزارت دفاع امریکا بر کیفیت حمایت دوام‌دار امریکا از افغانستان تأکید کر‌ده‌است.

تأکید بر «کیفیت» حمایت امریکا و جهان از دولت و نیروهای امنیتی افغانستان اما پیش از آن‌که یک رویکرد استراتژیک و اصولی باشد، یک توجیه تسلی‌بخش است.

کابل می‌داند که با خروج عجولانه و غیر مسئولانه نیروهای امریکایی از افغانستان، وضعیت قوای امنیتی و دولت در مبارزه با تروریزم و طالبان، تا چه حد وخیم خواهد شد.

از سوی دیگر، تصمیم ترامپ، عملا به نفع طالبان است و آن گروه که امضای توافق‌نامه صلح با امریکا را یک «پیروزی بزرگ» نامید، اکنون می‌تواند رسما این «پیروزی» را جشن بگیرد؛ زیرا دیگر هیچ نیروی بازدارنده خارجی در برابر خشونت‌های لگام‌گسیخته آن گروه قرار نخواهد داشت، و مهم‌تر از این‌که دولت افغانستان از حمایت آنچه «بزرگ‌ترین متحد استراتژیک» خود می‌خواند، محروم خواهد شد. بر این اساس، همه‌چیز مهیاست تا طالبان اگر نه از طریق تحمیل یک پروژه صلح‌آمیز، از راه زور و خشونت، قدرت را قبضه کند.

اگرچه پس از امضای توافق صلح میان امریکا و طالبان، و حتی پیش‌ از آن با انتقال مسئولیت‌های امنیتی از قوای خارجی به نیروهای دولتی داخلی، «حمایت استراتژیک» امریکا و ناتو از دولت در نبرد با طالبان، عملا معنا و مبنای خود را از دست داده‌بود؛ اما با خروج این بخش از نیروهای نظامی امریکا از افغانستان، حتی از نظر سیاسی و تبلیغاتی نیز هیچ اتحاد و حمایت معناداری میان کابل و واشنگتن، باقی نخواهد ماند.

یکی دیگر از مسایلی که عمیقا دولت افغانستان را نگران می‌کند، قدرت‌گیری طالبان در معادلات صلح است. این قدرت‌ که مستقیما از توان آن گروه در میدان نبرد، ناشی می‌شود، هیأت مذاکره‌کننده دولت را در مقامی ضعیف‌تر قرار می‌دهد و به این ترتیب، توازن لازم برای گفتگویی سازنده برای رسیدن به صلحی عادلانه را از میان می‌برد.

با این حال، ابعاد و پیامدهای این تصمیم تنها به همین موارد محدود نخواهد شد؛ بلکه دولت افغانستان، کشورهای اروپایی و حتی امریکا باید به سرعت شاهد شکل‌گیری هسته‌های نیرومند ترور در داخل افغانستان و توسعه سریع آن در میان‌مدت به کشورهای دیگر منطقه و جهان باشند. این رویداد، حاصل به قدرت‌رسیدن طالبان به عنوان چتر حمایتی تروریزم منطقه‌ای و بین‌المللی و تضعیف غیر قابل قبول نیروهای امنیتی افغان به عنوان تنها نیرویی است که به نیابت از همه قدرت‌ها با تروریزم مبارزه می‌کند.

با توجه به این موارد، موضع اسدالله خالد؛ سرپرست وزارت دفاع ملی مبنی بر این‌که حتی در صورت خروج کامل نیروهای خارجی، قوای افغان توان دفاع مستقلانه در برابر تروریزم را دارند؛ زیرا در حال حاضر ۹۶ درصد عملیات‌ نظامی به رهبری و ابتکار این نیروها صورت می‌گیرد، پیش از آن‌که ابراز یک واقعیت انکارناپذیر باشد، بخشی از کارزار تبلیغاتی دولت برای مهار پیامدهای وضعی، جانبی و روانی خروج قوای امریکایی است؛ زیرا نیروهای تحت امر آقای خالد در حال حاضر نیز در وضعیت «دفاع فعال» به سر می‌برند و همه‌روزه تحت تأثیر حملات مرگبار طالبان، متحمل تلفات انسانی بسیار سنگین می‌شوند. ضمن آن‌که هیچ اطمینانی وجود ندارد که امریکا با خروج از افغانستان همچنان به حمایت مالی و تسلیحاتی خود از نیروهای افغان ادامه دهد، و این دیگر موردی است که آینده نیروهای مسلح و دولت مستقر را با ابهام رو به رو می‌کند.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *